Wirtualna wycieczka
home memori znane memori memori zbiorowe cmentarze artykuły pomoc
Memori wyszukiwarka
wyszukiwarka zaawansowana: tekstowa
wyszukiwarka zaawansowana: tekstowa mapa
Memori twoje konto
podaj e-mail
podaj hasło
kobieta mężczyzna
zapoznałem się i akceptuję regulamin
08.02.2015
redakcja memori.pl
Papusza - 28. rocznica śmierci Bronisławy Wajs

8 lutego 1987 roku odeszła niezwykła osoba – romska poetka Bronisława Wajs – znana jako Papusza. Wspomnienie w 28. rocznicę śmierci.

Przynależała do grupy etnicznej Polska Roma. Podczas II wojny światowej jej losy był podobne jak innych ludzi należących do mniejszości narodowościowej i kulturowej. Wraz ze swoim (o 24 lata starszym) mężem oraz całym taborem ciągle uciekali i chowali się w lasach ukraińskich przed rzezią Niemców.

Po wojnie wrócili na Ziemie Odzyskane i tutaj założyli pierwszy tabor. Przez kolejne, długie lata wędrówek życie Papuszy diametralnie się zmieniło... 

W okresie powojennym doszło do pierwszego spotkania Papuszy z Jerzym Ficowskim – człowiekiem, który zafascynował się jej twórczością, przetłumaczył na język polski i sprawił, że stała się ona powszechnie znana. Miał w tym także udział Julian Tuwim, który również wyrażał w stosunku do niej uznanie. Z czasem jej życie jako autorki się rozwinęło. Należała do Związku Literatów Polskich, jej wiersze przekładano na kolejne języki obce. Mimo tego całego zamieszania względem jej osoby, pozostała skromna, nigdy nie była chętna by przyjmować honoraria czy zapłatę za różnego rodzaju spotkania. W swoim życiu kierowała się jedynie miłością do poezji.

Była jedną z niewielu romskich kobiet, która samodzielnie nauczyła się czytać i pisać. Miała chęć do nauki i do wszystkiego musiała dążyć własnymi siłami bowiem patriarchalna i hermetyczna społeczność nigdy by jej nie umożliwiła takiego rozwoju. Została osądzona o porzucenie tradycyjnej roli kobiety, a jej znajomość z Ficowskim, który zyskał miano jej brata, wpłynęła na jej jednoznaczen osądzenie. Miała ona zdradzić tradycje swojej kultury („Cyganie polscy” Jerzy Ficowski), za co została potępiona przez Romów i wykluczona z grupy. Mówi się także o tym, że dała się zmanipulować, otworzyła się, zaufała niewłaściwym ludziom, którzy z jej szczerej miłości do poezji czerpali w przyszłości korzyści materialne. Przez lata żyła w samotności, a także cierpiała psychicznie przez doznane krzywdy.

 
Papusza (z języku romskim „lalka”) stała się z czasem symbolem poezji i kultury romskiej. Była inspiracją do powstania filmów biograficznych i fabularnych. Jednym z najbardziej znanych jest ostatnia reżyserska praca Krzysztofa Krauze i Joanny Kos-Krauze pt. „Papusza” (2013).
Komentarze
Zaloguj się, aby móc dodać wpis.
Nikt nie dodał jeszcze komentarza. Możesz być pierwszym, który to zrobi.